تبليغاتX
مالاریا
The Epidemiology of Malaria - Abbas Poudat Weblog

 

پشه هاي آنوفل و انتقال مالاريا

 


 عوامل دخيل در انتقال مالاريا توسط پشه هاي آنوفل:

 

 1- گونه پشه  ( Species ): تمام آنوفل ها قادر به پرورش انگل مالاريا در بدن خودشان نبوده و فقط گونه هاي معدودي ( 70 گونه از 438  گونة شناخته شده ) قادر به انتقال مالاريا هستند.

2- جنس پشه ( Sex ) : فقط پشه هاي ماده بدليل خونخواري قادر به انتقال مالاريا هستند.

3- تكرر خونخواري  ( Frequency of blood feeding ): هر چه دورة خونخواري و تعداد دفعات خونخواري در هر وعده بيشتر باشد شانس انتقال مالاريا توسط آن گونه بيشتر مي شود.

4- طول پرواز  ( Flight range ) : پشه هايي كه پرواز طولانيتري دارند ، مي تواند مالاريا را به نقاط دورتر منتقل نمايند. ديده شده است كه  An.Pharoensis كه فقط در مصر ناقل مالاريا است، توانسته است پس از طي مسافتي حدود 132 كيلومتر در فلسطين اشغالي كانون مالاريا ايجاد كند.

5- عوامل محيطي :

الف درجه حرارت ( Temperature ) : برروي سير تكاملي و طول عمر پشه و دورة اسپوروگوني تاثير مي گذارد. انتقال مالاريا در دماي بالاتر از °C 36 متوقف شده و انتقال مالارياي ويواكس در كمتر از   °C 16 و  فالسيپارم در كمتر از  °C 19 انجام نمي شود.

ب- رطوبت نسبي  ( Relative Humidity ) : روي طول عمر پشه ها و دورة اسپوروگوني تاثير مي گذارد . براي انتقال مالاريا رطوبت نسبي بايد 60%  و بالاتر باشد.

ج- ساير عوامل جوي و محيطي : ريزش باران و برف ، وزش باد ، ميزان نفوذ پذيري خاك ، جنس خاك ، توپوگرافي منطقه ، وجود غارها و شكاف ها در دامنة كوه ، منابع آب ، شوري و يا شيريني آب و . . .  در پيدايش شرايط مناسب براي انتقال يا عدم انتقال مالاريا دخالت دارند.

6- عوامل بيولوژيكي : وجود ويروسهاي بيماريزاي موجود در محيط براي لارو و بالغ پشه ها ، پوشش گياهي منطقه ، وجود ماهي هاي لاروخوار، وجود حيوانات جهت خونخواري پشه ها عواملي هستند كه بطور مستقيم يا غير مستقيم بر انتقال مالاريا توسط پشه ها تاثير مي گذارند.

  

خصوصيات مهم براي برقراري شرايط اپيدمي :

فقط پشه هاي آنوفل ماده بدليل  تغذيه از خون در انتقال مالاريا نقش دارند. پشه هاي آنوفلي كه بطور مؤثر در انتقال مالاريا شركت دارند معمولاً داراي خصوصيات زير مي باشند:

1-     در جمعيت انبوه ظاهر مي شوند High Density ) (

2-     انسان دوست بوده و ترجيحاَ از انسان خونخواري مي نمايند (   Feeding Habits )

3-     اندوفيل و اندوفاژ باشند ( در داخل اماكن خونخواري و استراحت مي نمايند )

4-  پشه ها به انگل حساس باشند. بدليل اينكه مالاريا توسط گونه هاي خاصي از پشه هاي آنوفل منتقل مي شود حتي سوش گونة آنوفل نيز مي تواند مهم باشد

5-    پشه هاي آلوده  شانس كافي براي زنده ماندن و طي دورة اسپروگوني در بدنشان داشته باشند( High Longevity ) .

بعبارت ديگر پشه مي بايست در هنگام خونخواري از انسان به انگل مالاريا آلوده شده و سپس آنقدر زنده بماند تا پس از طي رشد انگل در بدنش بتواند آنرا به انسان ديگري منتقل كند، يعني ميزان بقاء بالايي داشته باشند. ميزان بقاء يكي از مهمترين عوامل در انتقال مالاريا محسوب مي گردد. پشة ماده در شرايط مطلوب ممكن است يك ماه يا بيشتر عمر نمايند ولي اين دوره در شرايط طبيعي بسيار كوتاهتر است. رشد و تكثير پلاسموديوم در بدن پشه ، پس از دريافت خون محتوي انگل ، حداقل 8 تا 10 روز است . لذا پشه هاي ماده حداقل بايد 4 تا 5 دورة تخم گذاري را سپري نموده تا به مرحلة آلوده كنندگي وارد شوند. بنابراين پشه هايي مالاريا را منتقل مي كنند كه در گروه سني متوسط يا مسن باشند. از آنجايي كه در بهترين شرايط دورة اسپوروگوني در حدود 1%  پشه ها طي شده و آلوده به انگل مي گردند بايد حداقل 70 %  پشه ها در يك روز زنده بمانند تا بتوانند دورة حداقل 10 -8 روزة رشد انگل در بدن خود را در دماي 30 درجة سانتيگراد سپري نمايند.

 

+ نوشته شده در  ساعت   توسط عباس پودات - Abbas Poudat