تبليغاتX
مالاریا
The Epidemiology of Malaria - Abbas Poudat Weblog
 

مشخصات مورفولوژیک لارو ، شفیره و بالغ آنوفل ها


 مشخصات مورفولوژیک لارو آنوفل ها :

1- سر اسكلروتيزه به رنگ قهوه اي يا سياه، خوب رشد كرده و داراي يك زوج آنتن و يك زوج چشم مركب، همراه با يك زوج برس دهاني برجسته (Mouth brush).

2- سينه تقريباَ كروي شكل ، فاقد پا ، با موهاي متعدد ساده يا منشعب كه معمولاً بلند و واضح هستند و عرض سينه  از عرض سر و شكم بيشتر است.

3- شكم داراي 9 بند قابل روئيت  كه در روي سطح پشتي بندهاي  8-1 شكم ، قطعات اسكلروتيزه كوچك و قهوه اي رنگ به نام پلاك ترگال (Tergal Plate)  وجود دارد كه شكل و اندازة آن در گونه هاي مختلف متغير است و علاوه بر اين در هر يك از بندها ممكن است 3-1 عدد پلاك ترگال فرعي بسيار كوچك در قسمت خلفي پلاك ترگال اصلي وجود داشته باشد. بعلاوه اكثر  و يا تمام بندهاي شكم داراي يك زوج ابريشم پنجه اي (Palmate Hair) كاملاَ رشد كرده مي باشند كه گاهي نيز بنام ابريشم هاي شناور (Float Hair) ناميده مي شوند. اين ابريشم ها همراه با يك زوج ابريشم پنجه اي سينه كه با سطح آب در تماس هستند لاروها را به صورت موازي در سطح آب قرار مي دهند .

4- لارها فاقد سيفون تنفسي مي باشند و روي قسمت خلفي بند هشتم يك زوج منفذ تنفسي وجود دارد.

5- آخرين بند شكم داراي چهار دسته موهاي بلند بوده كه موهاي دمي (Caudal brushes) را تشكيل مي دهند و در بسياري از گونه ها يك دسته بزرگتر مو ، برس شكمي را بوجود مي آورد.

 

 

 

مشخصات شفيره آنوفل ها :

1- در شفيره ها سر و سينه با هم يكي شده و تشكيل سرـ سينه  (Cephalothorax) را مي دهد و در قسمت پشتي يك زوج شيپور تنفسي  وجود دارد كه توسط آن عمل تنفس را انجام مي دهند.

شيپورهاي تنفسي كوتاه، انتهاي آنها گشاد و ظاهري به شكل مخروط دارند. همچنين يك جفت خار ميخي شكل كوتاه در طرفين و لبه خلفي بندهاي  دوم يا سوم تا هفتم شكم قرار دارد.

2- شكم مركب از ده بند است كه فقط هشت بند آن قابل روئيت مي باشد. روي هر بند تعدادي موهاي كوتاه وجود دارد و آخرين بند به يك زوج اندام پهن و بيضي شكل به نام پارو (Paddles) منتهي مي شود كه امكان جابجايي شفيره را فراهم مي سازد. در بين پاروها يك برجستگي كيسه مانند وجود دارد كه حاوي اندام تناسلي خارجي در حال رشد پشه بالغ مي باشد.

  

مشخصات مورفولوژیک بالغ آنوفل ها :

پشه هاي آنوفل حشرات كوچكي هستند به طول 8 ميليمتر و داراي دگرديسي كامل ، بدنشان از سه قسمت سر (Head) ، سينه (Thorax) و شكم (Abdomen) تشكيل شده است

 

 سر ( Head ) : تقريباَ كروي بوده و چشمها در دو طرف آن قرار دارند. شاخكها بر حسب نر و ماده بودن آنها فرق مي كند به اين ترتيب كه در نرها از 16 بند با موهاي زياد و در ماده ها از 15 بند با موهاي كمتر تشكيل يافته است. در روي سر قطعات دهاني قرار دارند.

-    مشخصات ماده ها :  پالپ ها به اندازه خرطوم بوده و در راستاي آن قرار مي گيرند. پالپ ها ممكن است با حلقه هاي پهن يا باريك و فلسهاي رنگ پريده بويژه در نيمه انتهايي مشخص شوند.

-    مشخصات نرها :  پالپ ها تقريباَ به اندازة خرطوم است ولي انتهاي آنها به طور واضح متورم شده و شبيه چماق (Club shape) مي باشد. گاهي انتهاي پالپ ها به طرف خارج خم شده و از خرطوم دور مي شود. روي انتهاي آنها نيز ممكن است حلقه هايي از فلس هاي رنگ پريده وجود داشته باشد.

 

سينه( Thorax )  :  كروي شكل و در ناحية پشت برجسته است. سه حلقه سينه با هم يكي شده و حلقة مياني تقريباَ تمام پشت را اشغال مي كند. قسمت خلفي اسكوتلوم در هر دو جنس نر و ماده مدور بوده و در تمام لبة آن مو وجود دارد.

- بالها (Wings) : پشه ها داراي دو جفت بال هستند كه در روي حلقه هاي دوم و سوم سينه  قرار دارند. اولين زوج بال فعال بوده و دومين زوج (Halter)  بسيار كم رشد كرده و عمل تعادل را انجام ميدهند. در بيشتر آنوفل ها، فلس تيره و روشن روي رگبالهايشان در كنار يكديگر قرار گرفته   و تشكيل لكه هاي مشخصي را مي دهند. در گونه هاي مختلف شكل اين لكه ها فرق  مي كند ولي در چند گونه معدود  رگبالها كم و بيش به صورت يكنواخت با فلس تيره و يا اغلب   قهوه اي پوشيده شده است .

 

 

- پاها ( Legs ) : يك جفت پا روي هر حلقة سينه قرار دارد. پاها دراز و باريك بوده و از 3 قسمت اصلي و تقريباّ مساوي به نامهاي  فمور (Femur)، تيبيا (Tibia) و تارسوس (Tarsus) تشكيل شده است.

 

شكم ( Abdomen ) : از حلقه هاي متعدد تشكيل شده است. اولين حلقه به سينه متصل بوده و آخرين حلقه نسبتاَ كوچك است. شكم نيز داراي ابريشم يا مو يا فلس بوده و در انتهاي شكم دستگاه تناسلي نر يا ماده قرار دارد. در ماده ها تنها يك اسپرماتك وجود دارد.

آنوفل هاي بالغ به هنگام استراحت ، معمولاَ بدنشان با سطح اتكا يك زاويه تشكيل مي دهد يعني خرطوم و بدن در راستاي يك خط مستقيم قرار مي گيرد. كه در بعضي از گونه ها اين زاويه نزديك به زاويه قائمه و در بعضي گونه ها مثل An.culicifacies  اين زاويه بسيار كم است.

 

 

قطعات دهاني ( Mouthparts ) :

مجموعه قطعات دهاني به نام خرطوم  (Proboscis) ناميده مي شود. خرطوم در پشه ها از نوع گزنده ـ مكنده Piercing-sucking ) ( مي باشد. خرطوم بلند و در هر دو جنس به طور مشخص به طرف جلو متمايل است. در پشه هاي آنوفل ماده خرطوم براي گزيدن و مكيدن خون و در پشه هاي نر، به دليل تحليل رفتن و حذف شدن آرواره هاي بالا و پائين جهت مكيدن شيره و شهد گياهان  بكار مي رود. در طرفين خرطوم پالپ هاي فكي (Maxillary palps) قرار دارند و از 5-3 بند تشكيل شده اند و در هر دو جنس نر و ماده با  خرطوم مساوي هستند.

 

اجزاء يك خرطوم ( Proboscis ):

1-  لب پائين ( Labium ) : بزرگترين قسمت تشكيل دهندة خرطوم بوده، قابل انعطاف و ناوداني شكل است كه به يك زوج برجستگي كوچك بنام Labella  ختم مي شود. لب پائين در واقع به صورت يك غلاف محافظ عمل كرده و ديگر اجزاء خرطوم را در خود جاي مي دهد

2-     لب بالا ( Labrum ) : جزء فوقاني خرطوم را تشكيل داده ، باريك ، نوك تيز و سطح شكمي آن شياردار است.

3-    آروارة پائين  ( Maxilla ) : يك زوج بوده و در درون خرطوم قرار دارند داراي دندانه مي باشد.

4-    آروارة بالا  ( Mandible ) : يك زوج بوده و در درون خرطوم قرار دارند. داراي دندانه هاي ظريف مي باشد

5-    هيپو فارنكس  ( Hypopharynx ) : يك ميله تو خالي و بدون دندانه مي باشد. 

 

   

 

+ نوشته شده در  ساعت   توسط عباس پودات - Abbas Poudat