شناسايي علل و موانع موجود در موثر بودن برنامه هاي كنترل مالاريا
مسلماً در طي هر برنامه اجرايي يكسري مشكلات و مسائلي وجود دارد كه باعث عدم اجراي صحيح برنامه ها خواهد شد . شناخت اين مسائل و مشكلات و نشان دادن آن و سعي در رفع آنها تا جاييكه امكان برطرف نمودن آنها وجود دارد باعث پيشرفت سريع در انجام برنامه خواهد شد. بنابر اين در طي بررسي ها مي بايست تا آنجايي كه ممكن است اين موارد را شناسايي كرده و مورد توجه قرار داده شود . بر اين اساس مهمترين علل و موانع موجود در برنامه كنترل مالاريا را مي توان به صورت زير مورد مطالعه قرار داد :
1- علل اجتماعي 2- علل سياسي 3- علل اقتصادي 4- علل فني 5- مشكلات اجرائي
1- علل اجتماعي :
ü عدم دسترسي سريع به آزمايشگاه جهت اقدامات تشخيص مالاريا.
ü پائين بودن ميزان سواد در جمعيت ساكن در روستاها بخصوص در زنان.
ü نگرشهاي غلط و يا رفتارهاي نادرست.
ü عدم پذيرش و استقبال مردم از برنامه هاي يكنواخت و طولاني مبارزه با مالاريا نظير سمپاشي اماكن مسكوني.
2- علل سياسي :
ü مهاجرت هاي مداوم و وسيع در سطح استان ها بدليل موقعيت اقتصادي یک منطقه
ü مهاجرت هاي مداوم اتباع افغانستان و پاكستان در منا طق مالاریاخیز بدليل مشكلات ناشي از جنگ و يا علل اقتصادي و عدم هماهنگي بين بخشي در خصوص تردد بي رويه و حركت سريع جمعيت.
3- علل اقتصادي :
ü ضعف شديد در بخش توسعه و گسترش تسهيلات اجتماعي و اقتصادي از قبيل آب و برق ، راه ، تلفن ، دسترسي به مركز بهداشتي درماني ، آموزش و پرورش.
ü وجود مشكلات اقتصادي در بين مردم بخصوص در مناطق روستائي و نداشتن قدرت خريد لوازم خنك كننده مانند كولر و پنكه.
ü نبودن سيستم صحيح دفع فاضلاب و وجود فاضلابهاي جاري در جداول روباز سطح شهر.
ü تخصيص ندادن اعتبارات لازم براي كادر روزمزدي كنترل مالاريا.
ü نياز به هزينه خيلي زياد براي اجراي كامل برنامه ها و جلوگيري از توقف يك برنامه شروع شده.
ü اعمال صرفه جويي در مبلغ پيشنهادي جهت كنترل مالاريا ( تا حد 40% ) و در نتيجه تامين نشدن بخش مهمي از تجهيزات مورد نياز مثل : كيف مراقبت ، جعبه لام ، پمپ و لوازم سمپاشي محلول و لوازم آزمايشگاهي.
4- علل فني :
ü مقاومت بعضي از گونه هاي ناقلين نسبت به سموم حشره كش.
ü اگزوفاژي و اگزوفيلي بودن ناقلين كه امر مبارزه را دشوار مي نمايد.
ü وجود ناقلين متعدد با خصوصيات ويژه اكولوژيك و مشكل مبارزه با آنها.
ü مقاومت انگل فالسيپارم نسبت به داروي كلروكين.
ü ناپايداري وضع اكولوژي و جغرافياي انساني.
ü آب و هواي گرمسيري ( درجه حرارت مناسب و رطوبت بالا در تمام طول سال )
ü فصل انتقال طولاني ( تقريبا 12 - 10 ماه سال )
ü كمبود نيروي انساني ماهر در سطوح مختلف اجرائي.
ü عدم استفاده بهينه از نيروهاي موجود و متخصص.
ü سپردن عمليات به اشخاصي كه در اين زمينه اطلاعات كافي نداشته يا آموزشهاي لازم را در اين زمينه نديده اند.
ü فرسايش شديد نيروي انساني و تجهيزات و لوازم بعلت شرايط سخت اكولوژيكي در مناطق مالاریاخیز.
ü استفاده از بودجه هاي برنامه مبارزه با مالاريا در ساير بخشها.
ü استفاده از وسايل نقليه اختصاص داده شده براي مالاريا براي انجام ساير امور بجز برنامه كنترل مالاريا و استفاده هاي شخصي و جايگزين نمودن آنها با اتومبيل هاي فرسوده كه عمليات را با مشكل روبرو مي سازد.
5- مشكلات اجرائي :
ü ضعف در پشتيباني و تدارك بموقع واحدهاي عملياتي.
ü نقل و انتقالات عشايري و كارگري.
ü وجود ساختمانهاي موقت نظير كومه ، كپر و چادر.
ü وسعت منطقه و پراكندگي روستاها.
ü پراكندگي فوق العاده جمعيت در مناطق روستائي.
ü نبودن راههاي ارتباطي مناسب و يا صعب العبور بودن آنها